
Grzejnik to wymiennik ciepła służący do przenoszenia energii cieplnej z jednego ośrodka na drugi w celu chłodzenia i ogrzewania. Większość grzejników jest skonstruowana tak, aby działały w samochodach, budynkach i elektronice.
Chłodnica jest zawsze źródłem ciepła dla otoczenia, chociaż może służyć albo do ogrzewania otoczenia, albo do chłodzenia dostarczanego do niej płynu lub chłodziwa, jak w przypadku chłodzenia silników samochodowych i suchych wież chłodniczych HVAC. Pomimo nazwy większość grzejników przekazuje większość ciepła poprzez konwekcję, a nie promieniowanie cieplne.
Rzymski hipokaust jest wczesnym przykładem typu grzejnika do ogrzewania pomieszczeń w budynkach. Franz San Galli, urodzony w Prusach rosyjski biznesmen mieszkający w Petersburgu, jest uznawany za wynalazcę grzejnika około 1855 roku[1] [2], który otrzymał patent na grzejnik w 1857 roku,[3] ale Amerykanin Joseph Nason i Szkot Rory Gregor opracowali prymitywny grzejnik w 1841 roku[4] i otrzymali szereg amerykańskich patentów na ogrzewanie gorącą wodą i parą.[4]
Przenoszenie ciepła z grzejnika odbywa się poprzez dwa mechanizmy: promieniowanie cieplne i konwekcję do przepływającego powietrza lub cieczy. Przewodnictwo zwykle nie jest głównym źródłem wymiany ciepła w grzejnikach. Grzejnik może nawet przekazywać ciepło poprzez zmianę fazy, na przykład podczas suszenia pary skarpet. W praktyce termin „grzejnik” odnosi się do dowolnego z szeregu urządzeń, w których ciecz przepływa przez odsłonięte rury (często z żebrami lub w inny sposób zwiększający powierzchnię). Termin „konwektor” odnosi się do klasy urządzeń, w których źródło ciepła nie jest bezpośrednio odsłonięte.
Aby zwiększyć powierzchnię dostępną do wymiany ciepła z otoczeniem, grzejnik będzie wyposażony w wiele żeberek stykających się z rurą przenoszącą ciecz pompowaną przez grzejnik. Powietrze (lub inny płyn zewnętrzny) w kontakcie z żebrami odprowadza ciepło. Jeśli przepływ powietrza jest utrudniony przez brud lub uszkodzenie żeberek, ta część chłodnicy nie jest skuteczna w przekazywaniu ciepła.
Główny artykuł: Grzejniki (ogrzewanie) Grzejniki są powszechnie stosowane do ogrzewania budynków na kontynencie europejskim. W radiacyjnym systemie centralnego ogrzewania gorąca woda lub czasami para wytwarzana jest w centralnym kotle i rozprowadzana za pomocą pomp przez grzejniki w budynku, gdzie ciepło to jest przekazywane do otoczenia.
W niektórych krajach przenośne grzejniki są powszechnie stosowane do ogrzewania pojedynczego pomieszczenia i stanowią bezpieczniejszą alternatywę dla grzejników i termowentylatorów.
Główny artykuł: Wieża chłodniczaGrzejniki są stosowane w suchych wieżach chłodniczych i wieżach chłodniczych z obiegiem zamkniętym do chłodzenia budynków przy użyciu agregatów chłodniczych chłodzonych cieczą do ogrzewania, wentylacji i klimatyzacji (HVAC), przy jednoczesnym izolowaniu chłodziwa agregatu od otoczenia.